م-عقل67
گفتار دوم:ادله عدم جواز بازداشت متهم68
الف-اصل برائت69
ب-اصل حریت72

ج-قاعده درء73
مبحث دوم:مبانی حقوقی قرار بازداشت موقت75
گفتار اول:ادله جواز قرار بازداشت موقت76
الف-حمایت اجتماعی وفردی77
1-حمایت از جامعه78
2-حمایت از متهم79
3-حمایت از بزه دیده80
ب-پیشگیری از ایجاد ممانعت در اجرای عدالت81
1-جلوگیری از فرار یا پنهان شدن متهم81
2-جلوگیری از امحای آثار جرم84
3-جلوگیری از تبانی متهم با سایر اشخاص86
4-جلوگیری از اعمال فشار بر شهود ومطلعین و سایر اشخاص87
5-حفظ دلایل و امارات88
گفتار دوم:ادله عدم جواز بازداشت موقت88
الف-مغایرت با اصل برایت90
ب-تعارض با اسناد وتعهدات بین المللی 94
ج-تاثیر در سرنوشت پرونده99
د-حرفه ایی کردن بازداشت شدگان100
ی-جبران ناپذیر بودن بازداشت موقت با صدور حکم برایت متهم101
بخش دوم:ضوابط ، جهات و تشریفات فقهی و حقوقی قرار بازداشت موقت104
فصل اول:ضوابط و جهات قرار بازداشت موقت105
مبحث اول:ضوابط کلی صدور قرار بازداشت موقت105
گفتار اول:استثنایی و انحصاری بودن105
گفتار دوم:متناسب بودن106
گفتار سوم:مسبوق به تفهیم اتهام بودن به متهم108
گفتار چهارم:متجاوز نبودن مدت بازداشت از حداقل مجازات قانونی اتهام انتسابی109
مبحث دوم:جهات صدور قرار بازداشت موقت110
گفتار اول:جهات اجباری صدور قرار بازداشت موقت110
الف-در شریعت اسلام110
ب-در حقوق ایران111
1-در قانون آیین دادرسی کیفری مادر111
2-در قوانین دادرسی کیفری متفرقه117
گفتار دوم:جهات اختیاری صدور قرار بازداشت موقت122
الف- در شریعت اسلام122
ب- در حقوق ایران123
1- آیین دادرسی کیفری مادر123
2-در قوانین دادرسی کیفری متفرقه127
فصل دوم:تشریفات صدور و اعتراض و الغاء قرار بازداشت موقت129
مبحث اول: تشریفات صدور قرار بازداشت موقت129
گفتار اول: تشریفات ناظر به صلاحیت صدور قرار بازداشت موقت130
الف-مرجع صلاحیت دار131
1-دادسراها و دادگاههای عمومی 131
2-دادسراها و دادگاههای اختصاصی{نظامی و ویژه روحانیت}136
ب-مقامات صلاحیت دار143
1-مقامات صالح طبق قانون اصلاح قانون تشگیل دادگاههای عمومی وانقلاب 143
2-مقامات صالح طبق قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1378147
ج-تایید قرار بازداشت موقت در موارد الزامی152
1-مقامات صالح در تایید قرار بازداشت موقت152
2-مقررات ناظر به اختلاف بین مقام صدور و مقام تایید قرار بازداشت موقت156
3-سرنوشت متهم در فاصله بین صدور وتایید قرار بازداشت موقت158
4-موارد صدور قرار بازداشت موقت بی نیاز از تایید مقام قضایی دیگر159
ح-تفهیم و ابلاغ قرار تامین به متهم161
د-دستورات قضایی بعد از صدور قرار بازداشت موقت162
مبحث دوم:تشریفات ناظر به اعتراض وضمانت اجرای بازداشت غیر قانونی و موارد الغاء قرار بازداشت موقت163
گفتار اول:تشریفات ناظر به اعتراض و تجدید نظر خواهی از قرار بازداشت موقت163
الف-اشخاص و مراجع صلاحیدار165
1-اشخاص دارای صلاحیت اعتراض و تجدید نظر خواهی165
2-مراجع دارای صلاحیت رسیدگی به اعتراض و تجدید نظر خواهی167
ب-مهلت اعتراض و تجدید نظر خواهی و رسیدگی به آن 168
1- مهلت اعتراض و تجدید نظر خواهی168
2-مهلت رسیدگی به اعتراض و تجدید نظر خواهی 170
ج-دفعات اعتراض وتجدید نظر خواهی171
1-در جرایم در صلاحیت دادگاه کیفری استان171
2-در سایر جرایم172
ح-هزینه دادرسی اعتراض و تجدید نظر خواهی173
گفتار دوم: ضمانت اجرای بازداشت غیر قانونی و موارد الغاء قرار بازداشت موقت 173
الف- ضمانت اجرای بازداشت غیر قانونی174
1-ضمانت اجرای بازداشت غیر قانونی در حقوق اسلام و ایران174
2-ضمانت اجرای بازداشت غیر قانونی در اسناد بین المللی177
ب- موارد الغاء قرار بازداشت موقت179
نتیجه گیری و پیشنهاد ها182
منابع و ماخذ185
چکیده انگلیسی195
چکیده :
بازداشت موقت یکی از قرارهای تامین کیفری دسترسی به متهم می باشد که ممکن است در فرآیند تحقیقات مقدماتی در مورد وی صادر شود. درشریعت اسلام و قوانین کیفری ایران، بازداشت موقت تحت شرایطی مجاز شمرده شده است و از آن می توان به عنوان ابزاری در جهت جلوگیری از وقوع جرم استفاده نمود. از مجموعه روایات و فتاوای فقهای اسلام می توان به سازگاری بازداشت موقت با مبانی شرعی تحت شرایطی پی برد. بازداشت موقت امری استثنایی بوده و فقط در موارد ضروری توجیه دارد و تاکید بر اختیاری بودن آن است، و الزام قاضی به صدور قرار بازداشت موقت اجباری بدلیل این که با اصل تشخیص تناسب قرار در تعارض می باشد و نوعی دخالت قوه مقننه در امر دادرسی تلقی می شود که پسندیده نیست. البته در موارد اختیاری قانونگذار باید بر اعمال قاضی نظارت داشته باشد تا از اشتباهات محتمل جلوگیری شود، زیرا بازداشت فرد ممکن است درسرنوشت پرونده تاثیر بگذارد. بازداشت موقت مغایر با اصل برائت یا اماره بی گناهی می باشد و موجب خسارت مادی و معنوی برای متهم می شود. همچنین این بازداشت به حقوق دفاعی او نیز لطمه وارد می کند .متاُسفانه در زندان های ما محکومین و متهمین در بندهای واحد نگهداری می شوند که باعث موُانست با سایر زندانیان شده و موجب می شود که فرد شخصیت مثبت خود را از دست بدهد. پسندیده است که محل بازداشت محکومین و متهمین متفاوت باشد. نکته مهم این است که صدور حکم برائت برای متهمی که در بازداشت موقت بوده جبران ناپذیر به نظر می رسد، زیرا آبرو و مقام ویژه ای که داشته را از دست داده است. در خاتمه باید گفت بنا به مواردی که ذکر شده، خودداری از صدور قرار بازداشت موقت به طور مطلق ممکن است عواقب نامطلوبی داشته باشد زیرا متهم ممکن است در زمان آزادی مرتکب جرم دیگری شود. لذا باید گفت؛ بازداشت موقت تاُمینی است که اگر بجا و درست به کار رود نه فقط جامعه را در مقابل متهمان حمایت می کند، بلکه متهمان را از خشم افکار عمومی حفظ می کند،هر چند بازداشت موقت خلاف قاعده های فقهی و اصل برائت است ولی در برخی مواقع ضروری می باشد.
واژگان کلیدی:آیین دادرسی کیفری، قرار بازداشت موقت، قرآن، شریعت اسلام، اصل برائت، تشریفات صدور
مقدمه:
مقام والای انسان ورعایت آزادی از دیر باز مورد توجه بوده همچنین در شریعت اسلام به آن اهمیت داده شده و آزادی را بزرگترین بخشش الهی دانسته که خداوند متعال به بندگان خود اعطاء نموده است زیرا آزادی با سرشت آدمی آمیخته و از طبیعت او جدا شدنی نیست،آزادی از جهات مختلف باید مورد حمایت قانونگذار باشد.لازمه وصول به اهداف عالیه انسانی در گروی تضمین امنیت جامعه بشری است که خود دارای ارکان مختلفی بوده که بدون شک،امنیت قضایی از ارکان مهم آن می باشد. ایجاد امنیت قضایی در یک جامعه پیشرفته، محتاج قوانینی است که محتوای آن با معیارهای سنجیده شده،شایستگی و توان پاسداری از نظم جامعه را داشته باشد. بدون تردید یکی از حساس ترین مراحل دادرسی کیفری، مرحله اخذ تامین از فردی است که متهم قرار گرفته است ، پس از انجام تحقیقات مقدماتی نوع تامینی که توسط مقام قضایی برای متهم در نظر گرفته می شود بستگی به اهمیت بزه انتسابی،دلایل توجه اتهام و سوابق متهم دارد.
از طرفی اهمیت آیین دادرسی کیفری بر صاحبنظران بویژه بر حقوقدانان کیفری پوشیده نیست، و دراین زمینه باید گفت هم باید از متهم هم از جامعه حمایت نمود و منافع هر دو را تامین کنیم.اما این آزادی مطلق نیست و این امر نباید سبب سلب آزادی افراد و تعرض به آنها قرار گیرد و ضمن رعایت حقوق دیگران،از آزادی خود،به عنوان موهبت الهی استفاده کند.
در این تحقیق سعی شده مقررات قانون آیین دادرسی کیفری دادگاهای عمومی وانقلاب راجع به بازداشت موقت مورد بررسی قرار گرفته همچنین بازداشت موقت را بر مبنای فقه و شریعت اسلام تحلیل و بررسی کنیم و ابهامات موجود در قانون را نشان دهیم.
الف- بیان مساله:
موضوع این رساله تحلیل فقهی حقوقی قرار بازداشت موقت در دادرسی کیفری ایران می باشد، این موضوع به بررسی مبانی بازداشت موقت از دیدگاه فقه اسلامی و حقوق موضوعه پرداخته که با توجه به حجم گسترده بازداشت موقت افراد توسط دستگاه قضائی و بروز عوارض و اثرات منفی این نوع بازداشت ها در سطح جامعه و نیز در روحیه افراد ، جهت کاهش بازداشت موقت و توجه آنان به این امر ، و ایجاد حساسیت در دستگاه قضائی و توجه آنان به این امر که بازداشت فقط در برخی جرایم محدود برای جلوگیری از فساد و نیز آسیب رساندن فرد به جامعه باید استفاده قرار گیرد به همین منظور بررسی مبانی فقهی و حقوقی بازداشت موقت در دادرسی کیفری ایران ضروری به نظر می رسد.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

ب:-سئوالات تحقیق:
1-آیا بازداشت موقت با مبانی شرعی سازگار دارد ؟

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

2- آیا بازداشت موقت توجیه حقوقی دارد ؟
3- آیا راهکا رها یی در جهت تقلیل حرفه ای شدن بازداشت شدگان وجود دارد ؟
ج- فرضیات:
1-از مجموع روایات و فتاوای فقهای اسلام می توان نتیجه گرفت که بازداشت موقت تحت شرایطی با مبانی شرعی سازگار است.
2- بازداشت موقت امری استثنائی است و فقط در موارد ضروری توجیه دارد و تاُکید بیشتر بر اختیاری بودن آن است.
3- جدا سازی محکومین از متهمین در این مورد امکان پذیر است.
ح- سابقه تحقیق:
در خصوص بازداشت موقت کار تحقیقاتی وسیعی انجام نشده است و اغلب منابع فقهی آن عربی وفاقد ترجمه فارسی می باشد که در این مورد پایانامه های محدود و کتب کم و مختصری به رشته تحریر در آمده است.
خ- روش تحقیق:
در این تحقیق سعی شده است با استفاده از پایانامه ها مقالات و مجلاتی که در این زمینه وجود داشته است و همچنین با مراجعه به کتابخانه های مختلف به جمع آوری اطلاعات بپردازیم.
ک- معرفی پلان تحقیق:
مباحث اصلی مربوط به پایانامه پیش رو به دو بخش مجزا قابل بحث وبرسی است که بخش اول تحقیق را به ماهیت و پیشینه فقهی حقوق قرار بازداشت موقت اختصاص داده ایم که خود به دو فصل تقسیم می شود در فصل اول ماهیت و پیشینه قرار بازداشت موقت مورد بررسی قرار می گیردو به دو مبحث که مبحث اول به ماهیت و مبحث دوم به پیشینه قرار بازداشت موقت و هر یک از مباحث نیز به دو گفتار تقسیم می شود که تعریف قرار بازاشت موقت طبقه بندی قرار بازداشت موقت مقایسه آن با مفاهیم مشابه و سابقه تاریخی قرار بازداشت در شریعت اسلام و حقوق ایران پرداخته می شود.در فصل دوم نیز به دو مبحث که مبحث اول به مبانی فقهی قرار بازداشت موقت پرداخته و در گفتار اول ادله جواز بازداشت و در گفتار دوم به ادله عدم جواز بازداشت موقت بر اساس آیات احادث روایات واصول علمیه می پردازیم و در مبحث دوم این فصل به مبانی حقوقی قرار بازداشت موقت که در گفتار اول به ادله جواز بازداشت موقت که به طور مختصر حمایت اجتماعی و فردی ، پیشگیری از ایجاد ممانعت در اجرای عدالت می پردازیم و در گفتار دوم به ادله عدم جواز که مغایرت آن با اصل برایت، تعارص با اسناد بین المللی و غیره… پرداخته می شود.
در بخش دوم به ضوابط ، جهات و تشریفات فقهی حقوقی قرار بازداشت موقت اختصاص یافته است به همانند بخش اول این بخش نیز به دو فصل، دو مبحث تقسیم می شود ولی در مبحث اول به چهار گفتار تقسیم شده و در مبحث دوم به دو گفتار مورد بررسی قرار می گیرد.
در فصل اول، ضوابط کلی و جهات قرار بازداشت موقت مورد توجه قرار گرفته و در مبحث اول این فصل در این مورد بیشتر توضیح داده می شود که ضوابط کلی قرار بازداشت موقت به چه ترتیب است که خود به چهار گفتار تقسیم شده، در مبحث دوم جهات صدور قرار بازداشت موقت در دو گفتار ، گفتار اول جهات اجباری صدور قرار بازداشت موقت و در گفتار دوم جهات اختیاری قرار بازداشت موقت در ایین دادرسی کیفری مادر و قوانین متفرقه همچنین در شریعت اسلام توضیح داده می شود.

  • 1

پاسخ دهید